Xăng tăng và hệ quả tất yếu…

(Trường Hải Bình Phước)_Xăng dầu tăng giá ảnh hưởng đến chính phủ và người tiêu dùng Giá xăng dầu tăng không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế nước ta mà còn ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu, nhất là các quốc gia sử dụng nhiều dầu mỏ, phải nhập khẩu nhiều xăng dầu. Tăng giá có tác động tích cực là giảm thâm hụt ngân sách.

Tang gia xang 2012

Bên cạnh đó, tăng giá còn có những tác động khác như: tạo sức ép để tiêu dùng tiết kiệm hơn, đảm bảo các yếu tố đầy đủ cho giá thành sản phẩm theo cơ chế thị trường và chống buôn lậu. Chịu tác động trực tiếp là các ngành sử dụng xăng dầu làm đầu vào chính, như vận tải, điện, đánh bắt xa bờ… Sau đó là sự tác động gián tiếp vào tất cả các loại hàng hóa. Ví dụ, ngành kinh doanh nào cũng phải sử dụng vận tải, khi ngành vận tải tăng giá thì tất cả đều chịu sức ép tăng giá theo.

Đối với chính phủ:

Giá xăng dầu tăng không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế nước ta mà còn ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu, nhất là các quốc gia sử dụng nhiều dầu mỏ, phải nhập khẩu nhiều xăng dầu. Bản chất của quyết định tăng giá là nếu giữ giá xăng dầu thì ngân sách sẽ không chịu nổi. Bên cạnh đó, Việt Nam đang tiếp cận dần với mặt bằng giá thế giới thì việc tăng giá là việc phải làm. Thậm chí việc tăng giá có thể làm sớm hơn.Tuy nhiên, tăng giá cần phải làm từng bước để tránh gây sốc cho thị trường. Ví dụ, tăng 10% mỗi lần thì thị trường sẽ cảm thấy nhẹ nhàng và dễ thích ứng hơn.Việt Nam hiện đang có 3 vấn đề lớn là lạm phát, thâm hụt ngân sách và thâm hụt thương mại. Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu giữ mức giá xăng dầu như cũ thì ngân sách phải bù lỗ đến 72 ngàn tỷ đồng, chiếm 5% – 6% GDP, cho nên tăng giá là việc chẳng đặng đừng.Tăng giá có tác động tích cực là giảm thâm hụt ngân sách.

Bên cạnh đó, tăng giá còn có những tác động khác như: tạo sức ép để tiêu dùng tiết kiệm hơn, đảm bảo các yếu tố đầy đủ cho giá thành sản phẩm theo cơ chế thị trường và chống buôn lậu. Quan điểm chung là chia sẻ khó khăn giữa Nhà nước và các đối tượng tiêu dùng, nhưng mức độ chia sẻ và lộ trình thực hiện là một vấn đề quan trọng. Có thể là tăng giá 10% – 15% và tăng nhiều lần theo biến động giá thế giới. Cố gắng giữ giá quá lâu thì mức lỗ càng lớn, kết quả là khi tăng giá phải tăng mạnh. Tăng giá xăng là cần thiết để người dân và doanh nghiệp cùng chia sẻ sức ép của thị trường thế giới. Việt Nam không thể như một ốc đảo êm đềm, tránh mọi ảnh hưởng của thế giới bên ngoài và tiêu xài như khi giá xăng còn rẻ. Tuy nhiên, cũng nên có lộ trình về điều chỉnh giá mặt hàng thiết yếu, tránh làm giật cục, làm sao để người dân và doanh nghiệp có thể dự báo và có điều chỉnh nhất định.

Thông tin sơ bộ từ các cơ quan chức năng cho biết, đến thời điểm này, chỉ số CPI tháng 7 đã tăng thấp hơn mức 2,14% của tháng 6. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng, con số thống kê được thực hiện trước thời điểm tăng giá xăng, nên chỉ số giá tháng này hoàn toàn chưa thể hiện tác động của tăng giá xăng dầu. Chuyên gia về tài chính – tiền tệ nói trên cho biết, theo tính toán thì mức tăng giá xăng dầu lần này, tính cả tác động tác động trực tiếp và gián tiếp, có thể làm chỉ số giá tiêu dùng tăng 3%.Không ít người đặt câu hỏi các chỉ số kinh tế vĩ mô sẽ đi về đâu trong những tháng còn lại. Và giả sử nếu giá dầu thô lên đến 200 USD/thùng thì sao?Tất nhiên, tất cả đấy chỉ là những lo ngại nhưng có một sự thật là 6 tháng cuối năm, mục tiêu giảm lạm phát của Chính phủ sẽ rất khó khăn. Chính phủ sẽ phải rất quyết liệt trong việc ổn định giá cả, chống đầu cơ tăng giá. Và đặc biệt cần có những biện pháp để ổn định tâm lý người dân. Tuy nhiên, những giải pháp như thế đưa ra quá ít trong cuộc họp công bố tăng giá xăng dầu hôm 21/7.Mức dự đoán tác động vào CPI khoảng 0,5 – 0,7% chỉ dựa trên lý thuyết tính toán quyền số của xăng dầu trong rổ hàng hóa chung.

Trên thực tế phải tính đến sự tăng giá nhiều loại hàng hóa, qua nhiều vòng. Chịu tác động trực tiếp là các ngành sử dụng xăng dầu làm đầu vào chính, như vận tải, điện, đánh bắt xa bờ… Sau đó là sự tác động gián tiếp vào tất cả các loại hàng hóa. Ví dụ, ngành kinh doanh nào cũng phải sử dụng vận tải, khi ngành vận tải tăng giá thì tất cả đều chịu sức ép tăng giá theo.Một vấn đề cũng rất quan trọng tác động tâm lý của người dân trong lạm phát. Để ổn định tâm lý đối với chính sách vĩ mô, chính sách phải mang lại những kết quả nhìn thấy được.

Để ổn định giá cả, nhiều biện pháp của Chính phủ mang tính hành chính, chủ yếu có tác dụng với những nhóm độc quyền Nhà nước giữ giá, còn những mặt hàng trên thị trường thì rất khó. Tuy chưa thể dự đoán được con số cụ thể nhưng kỳ vọng kiểm soát mức tăng giá tiêu dùng tháng sau thấp hơn tháng trước như Chính phủ đã nói là rất khó. Mọi dự đoán trước đây đều trên cơ sở giá dầu ổn định, nhưng với cú tăng giá lần này thì rất khó cho mọi dự đoán. Dự đoán, tăng giá xăng sẽ làm CPI tăng thêm 1,5%. Các ngành vận tải hàng hóa, dệt may, đánh bắt thủy sản sẽ chịu nhiều ảnh hưởng và cần có nỗ lực rất lớn.Tuy nhiên, nỗ lực của riêng người dân và doanh nghiệp sẽ không đủ để bù đắp mức tăng 30% của giá xăng.

Chính phủ cần xem xét một cách tỉnh táo các tác động và có chính sách hỗ trợ để duy trì hoạt động của doanh nghiệp và việc làm cho người lao động, không nên để họ phải tự bươn chải trước những sức ép. Các nước khác cũng đều làm như vậy. Các chính sách trợ cấp cần làm sao để tiền trợ cấp đến tay người dân. Chẳng hạn tiền trợ cấp giá xăng dầu cho ngư dân cần có chính sách để họ đến đăng ký, đi như thế nào thì được hỗ trợ như thế. Không nên làm theo cơ chế xin cho. Đối với người tiêu dùng: Trước hết ngành giao thông vận tải thì sự tăng giá này có ảnh hưởng rất lớn và đây là điều đáng lo ngại của giới vận tải trước nguy có báo giá nguyên liệu mới khi giá xăng dầu tăng đột ngột. Đối với ngành giao thông thì các hãng taxi, vận tải lập tức tính chuyện tăng giá cước lên 10-20%; còn xe buýt e ngại sẽ phải nằm bến nhiều hơn nữa. > Xăng lên 19.000 đồng một lít Sự biến động về giá cả của xăng dầu đã làm cho hàng trăm tài xế taxi ngừng hoạt động vì cơn bão vì giá xăng tăng.

Ngay sau khi giá xăng dầu tăng, người dân cả nước lại hứng chịu một đợt tăng giá mới đến chóng mặt. Ở Nghệ An, nhiều tàu cá đang đối mặt với nguy cơ nằm bờ do không kham nổi giá nhiên liệu. Dọc theo các tuyến miền biển từ Cửa Hội, Cửa Lò, Nghi Lộc, Diễn Châu, Quỳnh Lưu… hàng ngàn chiếc tàu đánh cá lớn nhỏ đang bất động nằm bờ. Tại cảng cá Diễn Ngọc -Diễn Châu, khác với không khí tấp nập trên bến dưới thuyền, người mua kẻ bán nhộn nhịp trước đây, cảng cá hoang vắng lạ thường. Bão giá xăng dầu làm cho các hợp tác xã (HTX) buồn bã tính đến chi phí bị thu lỗ, vài lời tâm sự của chủ nhiệm HTX: Ông Ngô Sĩ Đông – Chủ nhiệm HTX đánh bắt cá xa bờ Ngọc Châu – buồn bã: “Chúng tôi có 3 đôi tàu đánh bắt cá xa bờ, xăng dầu tăng giá liên tục đợt trước nên 4 tháng nay đều cho các đôi tàu nằm bờ, sau có đánh liều cho 1 đôi ra khơi. Sau một tuần lễ đánh bắt, tính toán chi li bị lỗ trên 20 triệu đồng”. Ông Đông lý giải: “Trước đây trong vòng một tuần lễ, tốn kém chi phí dầu khoảng 35 triệu đồng, nay lên tới gần 50 triệu đồng. Với giá mới như hiện nay, ra khơi quả là một sự mạo hiểm bởi chi phí nhiên liệu tăng thêm từ 2-3 triệu đồng/chiếc/chuyến đi”. Xăng dầu tăng giá => Tàu cá nằm bờ => Ngư dân bỏ thuyền đó là điều hiển nhiên nếu như giá xăng dầu đã cao mà vẫn tiếp tục thuyền ra khơi người dân lại long đong tháng ngày trên biển thì từ thua lỗ này đến thua lỗ khác nào là tiền nhiên liệu (xăng, dầu…) tiền lương công nhân…Hiện tại tàu thuyền nằm bờ, HTX đánh bắt cá xa bờ Ngọc Châu không có thu nhập và đang còn nợ lương công nhân trên 25 triệu đồng, nợ tiền dầu 130 triệu đồng. Những tưởng tàu thuyền nằm bờ là đã thoát nạn thua lỗ, nào ngờ kết quả càng thảm hại hơn.Sự tăng giá xăng dầu không chỉ ảnh hưởng lớn đến ngành giao thông mà còn là điều ngỡ ngàng của nhiều người dân.

Vật giá leo thang, tất cả các mặt hàng trên thị trường đều tăng giá. Xăng dầu tăng kéo theo mặt hàng vật liệu xây dựng cũng tăng theo: do giá nguyên liệu phôi thép trên thế giới đã lên đến 830 đô la Mỹ/tấn, cộng thêm chi phí tăng do tác động từ giá xăng dầu nên từ tháng 3-2008, giá thép cuộn tại các cửa hàng vật liệu xây dựng từ 16-16,3 triệu đồng/tấn. Ngoài ra, giá gạch lót nền, gạch trang trí tăng từ 5.000-10.000 đồng/m2. Dự kiến, khoảng giữa tháng 03/2007, giá xi măng tại thị trường thành phố sẽ được điều chỉnh tăng 5-10%.(theo thời báo kinh tế sài gòn online).Do ảnh hưởng của tăng giá xăng dầu nên giá thịt và thực phẩm bắt đầu tăng nhẹ theo giá xăng dầu. Bà nội trợ sợ… đi chợ vì các mặt hàng đều có giá ngất ngưỡng. Cụ thể, thịt bò đùi tại Đà Nẵng tăng 5.000 đồng lên 115.000 đồng/kg, tại Cần Thơ và TPHCM tăng 2.000 đồng lên 105.000 – 115.000 đồng/kg. Tại Hà Nội, giá thịt gà ta làm sẵn tăng 2.500 đồng lên 90.000 đồng/kg, gà ta sống tăng 3.750 đồng lên 66.250 đồng/kg. Riêng giá lúa gạo giảm đều ở các thị trường. Trong đó, giá gạo tẻ thường tiếp tục giảm 500 đồng/kg tại Bạc Liêu và Hà Nội, hiện ở các mức 7.500 đồng và 8.500 đồng/kg; tại Đồng Tháp giá gạo nguyên liệu giảm 120 đồng xuống còn 5.450 đồng/kg, gạo thơm tại Bạc Liêu giảm 1.000 đồng/kg xuống còn 15.000 đồng/kg. Giá lúa gạo giảm nên giá các loại phân bón cũng giảm theo. Trong khi đó giá cám tại An Giang tăng 100 đồng lên mức 3.650 đồng/kg. Giá đậu tương tại cần thơ tăng mạnh thêm 1.200 đồng/kg, hiện ở mức 18.500 đồng/kg. Tại Đà nẵng, giá đậu tương tăng thêm 1.400 đồng/kg lên mức 19.00 đông/kg, còn tại HÀ Nội và TPHCM tăng 700 đồng/kg lên mức 20.000 đồng/kg.

Không chỉ riêng các hãng vận tải mới chịu áp lực của tăng giá đầu vào là xăng dầu, mà những người hành nghề xe ôm cũng chịu tác động không nhỏ. Anh Nguyễn Hùng, một người làm nghề “xe ôm”cho biết : Chiếc xe wave của anh trước đây chỉ cần đổ 45.000đ tiền xăng là đầy bình, có thể chạy được hơn 1 ngày (nếu đông khách) nhưng qua các đợt tăng giá vừa qua, nay anh phải đổ 55.000đ mới đầy bình. “Bây giờ cứ khách hàng lên xe là tôi phải đòi 10.000đ ở cự ly ngắn nhất, chứ không thì chạy xe không công”, anh Hùng cho biết. Cũng theo anh Hùng, sắp tới những người hành nghề tư nhân như anh sẽ phải tự cân đối để tăng giá dịch vụ chứ sắp tới nghe nói lại tăng lương thì kiểu gì các hàng hóa, dịch vụ khác cũng sẽ “té nước theo mưa” mà tăng lên thôi. Xăng dầu tăng mang lại nỗi lo cho người tiêu dùng.

Đối với người lao động thì đây là một điều trắc trở vì hằng ngày bữa cơm đã đạm bạc nay bữa cơm của họ ngày càng đạm bạc hơn. Câu chuyện của người dân khi giá xăng tăng: “Tôi làm việc ở một công ty cổ phần thuộc ngành bưu điện. Có lẽ người ngoài cuộc sẽ nghĩ ngay là “lương ở ngành bưu điện thì còn kêu ca gì nữa!”, nhưng thực tế công ty tôi đang làm ăn thua lỗ, đồng lương của chúng tôi bị giảm đi rất nhiều.Hiện nay lương của tôi (mậu dịch viên) trỏm trẻm 3 triệu đồng/tháng. Nghe có vẻ nhiều đấy, nhung với cơn bão tăng giá đang quét qua cuộc sống của mọi người thì lương của tôi chỉ là con thuền nhỏ giữa biển cả sóng mạnh mà thôi. Trưa 22-11-2007, xem báo điện tử, tôi sững sờ với dòng tin: “Kể từ 11g trưa nay giá xăng tăng 1.700đ/lít”. Chẳng phải ngày cá tháng tư, như vậy là giá xăng tăng thật rồi, tôi gọi các đồng nghiệp nữ trong phòng đến cùng xem dòng tin thông báo xăng tăng giá. Có chị thở dài, có chị cũng sững sờ như tôi… Chiều hôm ấy, “hậu tăng giá xăng” đã trực tiếp tác động ngay đến bữa ăn của con tôi. Tôi ghé qua cửa hàng bán thực phẩm quen thuộc trên góc đường Hai Bà Trưng (TP.HCM) mua 3.000 đồng thịt xay để nấu cho con trai bát cháo nhỏ như mọi ngày tôi vẫn làm, nhưng anh bán hàng lạnh lùng bảo: “Mua thế làm sao mà bán, xăng vừa tăng giá, thịt xay 6.000đ/100gr, mua 100gr thì bán”. Tôi bảo mọi ngày tôi vẫn mua như thế, nhưng anh bán hàng chẳng buồn trả lời tôi một câu. Trong bữa cơm tối, tôi kể cho chồng nghe chuyện mua 3.000 đồng thịt xay người ta không bán, anh thoáng buồn rồi bảo tôi: “Từ mai em cho cha con anh ăn đơn giản thôi, đậu hũ, rau muống cũng được”. Nghe chồng nói, tôi thấy đắng ngắt miếng cơm đang nuốt dở trong miệng. Vợ chồng đều đi làm vất vả, con cái lại đang tuổi lớn, ăn uống không có chất thì khác nào mời bệnh vào nhà! Đêm nằm lại nghe tiếng chồng thở dài bên cạnh. Tôi hỏi chuyện thì ra anh cũng lo như tôi, lo cho cuộc sống của gia đình trong thời buổi giá cả tăng hằng ngày. Sáng đi làm, tôi ghé chỗ bán bánh mì quen thuộc trên đường Đinh Tiên Hoàng, ổ bánh mì thịt ngày nào 4.000 đồng, hôm nay lên 5.000 đồng. Người bán bánh mì giải thích: “Xăng tăng giá rồi chị…”. Tôi đang tính có lẽ phải bán xe Honda, mua chiếc xe đạp đi cho đỡ tốn xăng. Tôi tính buổi chiếu nấu kha khá cơm để cón dư cơm nguội sáng hôm sau chiên đỡ phải ăn bánh mì tốn tiền và còn nhiều thứ nữa cho cuộc sống gia đình cũng phải tính lại từ đây.”Hiện nay, xe gắn máy là phương tiện đi lại chủ yếu của hầu hết các gia đình cán bộ, công nhân, viên chức; của hầu hết các gia đình có thu nhập trung bình trở lên.

Do đó giá bán lẻ xăng dầu tăng đồng nghĩa với việc phải chi tiêu nhiều hơn cho sử dụng xe gắn máy trong quá trình đi lại. Giả sử một công chức bình thường, có thu nhập từ lương và thu nhập khác từ chính cơ quan của anh ta bình quân là 1.000.000 đồng/tháng. Trung bình mỗi tuần phải mua xăng 2 lần, mỗi lần khoảng 3 lít, thì trong 1 tháng anh ta phải mua 24 lít xăng, tương ứng với 240.000 đồng, chiếm 24% thu nhập trong tháng của anh ta. Nói cách khác, nếu như đầu năm, anh ta được lĩnh lương mới với mức lương cơ bản là 290.000 đồng/tháng, từ thời điểm đó đến nay lương không tăng, nhưng giá bán lẻ xăng dầu tăng 3 lần, tổng cộng mức tăng của xăng là 20%, thì phải chi tiêu cho nhu cầu mua xăng dầu tăng thêm 45%. Bởi vậy cán bộ, công nhân viên chức, người có thu nhập trung bình, … bị ảnh hưởng nhiều nhất và trước tiên. Một bộ phận người dân đi lại bằng xe buýt. Hiện tại vé xe buýt chưa tăng giá, nhưng ngân sách không thể bù lỗ lớn lâu được. Vì vậy sớm muộn thì giá vé xe buýt cũng phải điều chỉnh. Do đó người làm công ăn lương, học sinh, sinh viên và đông đảo đối tượng khác đi lại bằng xe buýt bị ảnh hưởng.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: